Gekon – Generator Koncepcji Ekologicznych

Pierwszy w Polsce program branżowy w dziedzinie działań proekologicznych wspólnie przygotowany i realizowany przez dwie instytucje: Narodowe Centrum Badań i Rozwoju i Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Program wspiera projekty z sektora prywatnego nakierowane na przeprowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych, a następnie na wdrożenie powstałych w ich wyniku innowacyjnych technologii proekologicznych. Program wychodzi naprzeciw wyzwaniom określonym w unijnej strategii Europa 2020 i Średniookresowej Strategii Rozwoju Kraju Polska 2020.


Innowacyjność, w dużej mierze determinowana prowadzeniem badań i prac rozwojowych a następnie ich wdrażaniem, to jeden z czynników zasadniczo wpływających na poziom konkurencyjności gospodarki. Motywuje przedsiębiorców do ciągłego poszukiwania i wykorzystywania w praktyce badań naukowych, prac rozwojowych, nowych koncepcji pomysłów, wynalazków. Pomaga to uzyskać przewagę konkurencyjną w gospodarce na rynku europejskim i globalnym. W skali europejskiej Polska plasuje się na 22 pozycji spośród 27 państw Unii pod względem innowacyjności. Liderami są państwa skandynawskie i Niemcy. Polska należy do grupy umiarkowanych innowatorów. Z tego też powodu należy podjąć starania mające na celu dofinansowywanie działalności badawczej, rozwojowej i wdrożeniowej nowoczesnych technologii. Niepokojąco słabe są wyniki Polski w zakresie ilości przedsiębiorstw innowacyjnych, współpracy nauki z biznesem oraz komercjalizacji wyników prac badawczo-rozwojowych. Od 2008 r. znacząco spada ilość małych i średnich przedsiębiorstw inwestujących w B+R, jak również ilość przedsięwzięć finansowanych ze źródeł venture capital, umożliwiających realizację inwestycji wysokiego ryzyka, w tym w szczególności przedsięwzięć innowacyjnych. Dodatkowo alarmującym wnioskiem raportu, jest stagnacja w poziomie wydatków B+R przedsiębiorstw.


Według Ministerstwa Gospodarki największą barierą dla rozwoju innowacyjności polskich przedsiębiorstw są wysokie koszty prowadzenia badań naukowych, zbyt niski poziom zaangażowania środków, wysoki poziom ryzyka występującego w tego typu działaniach, brak chęci przy udzielaniu kredytów przez banki, brak funduszy kapitału wysokiego ryzyka inwestujących w małe projekty, które w wielu krajach stanowią bardzo ważny instrument wdrażania B+R. Kolejne bariery to zbyt duże ryzyko związane z wdrożeniem innowacji.


Wprowadzenie nowoczesnych technologii proekologicznych powinno także przyczynić się do poprawy jakości środowiska naturalnego, rozwijania się gospodarki zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Przyczyni się również w wypełnianiu przez Polskę norm środowiskowych oraz zobowiązań wobec Unii Europejskiej (pakiet klimatyczny 3×20) Ponadto nowoczesne technologie środowiskowe mają olbrzymi potencjał pozwalający na zwiększenie innowacyjności polskiej gospodarki i umożliwienie polskim przedsiębiorstwom zdobycia silnej pozycji w niezwykle perspektywicznej i istotnej gałęzi gospodarki jak wytwarzanie energii z czystych źródeł oraz ochrona środowiska naturalnego.


Charakterystyka obszaru tematycznego w ramach którego realizowany jest projekt:
Obszar nr 5 – Nowatorskie metody otrzymywania paliw, energii i materiałów z odpadów oraz recyklingu odpadów.

1gekon

Zgodnie ze statystykami przeciętny Polak wytwarza w ciągu roku 300-500 kg śmieci, co w skali kraju daje łącznie ok. 10-11 mln ton. Ponad 80% masy odpadów w Polsce podlega najbardziej zagrażającemu środowisku sposobu zarządzania, czyli składowanie odpadów na wysypiskach śmieci. Dany sposób postępowania z odpadami klasyfikuje Polskę na jednym z ostatnich miejsc wśród wszystkich Państw Członkowskich.


Zmiana tego typu zagospodarowania odpadów, wymaga wdrażania nowoczesnych systemów zintegrowanego zagospodarowania odpadami, w systemach tych powinny znaleźć się również instalacje termicznego przekształcania odpadów, które służy do odzysku energii. Odpady są znaczące w pozyskiwaniu energii, plasują się ona na trzecim miejscu tuż za hydroenergetyką i zasobami biomasy, stanowiąc 7,2% udziału wśród innych źródeł odnawialnych wykorzystywanych w krajach UE.


Spełniając najważniejsze Unijne wymogi dotyczące gospodarki odpadami, kraje należące do Unii powinny zapewnić zagospodarowanie odpadów zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Oznacza to wprowadzenie następującej hierarchii postępowania:

  • Zapobieganie
  • Przygotowanie do ponownego użycia
  • Recykling
  • Odzysk energii

Ponadto Unia nakłada obowiązek na kraje członkowskie zapewnienie do 2020 roku: minimum 50% masy odpadów tj: papier, metal, plastik, szkło oraz 70% odpadów budowlanych było poddawane przygotowaniu do ponownego wykorzystania i recyklingowi, oraz innym metodom odzysku. Kolejnym istotnym wymogiem unijnym jest zapisany w dyrektywie składowiskowej obowiązek redukcji ilości bioodpadów kierowanych na składowiska. Dyrektywa opakowaniowa wyznacza cele w zakresie odzysku i recyklingu opakowań i odpadów opakowaniowych. Do 2008 roku państwa członkowskie miały uzyskać odzysk na poziomie min. 60% (w tym odzysk energii), recykling na poziomie 55 – 80%.

Źródło: http://gekon.nfosigw.gov.pl/